Veel medicijnen hebben een uiterste houdbaarheidsdatum. Deze datum staat op de verpakking en geeft aan tot wanneer het medicijn veilig en werkzaam gebruikt kan worden.
Op verpakkingen staan meestal twee soorten informatie: de houdbaarheidsdatum en de bewaartermijn na opening.
De houdbaarheidsdatum
De houdbaarheidsdatum staat vaak vermeld als ‘houdbaar tot’, ‘exp. dat.’ of ‘niet te gebruiken na’. Na deze datum mag het medicijn niet meer worden gebruikt. De fabrikant garandeert tot dat moment dat het medicijn de juiste werking heeft.
De bewaartermijn na opening
Sommige medicijnen hebben daarnaast een bewaartermijn na opening. Dit betekent dat het medicijn nog een bepaalde tijd gebruikt mag worden nadat de verpakking is geopend. Deze termijn geldt alleen als het medicijn wordt bewaard volgens de aanwijzingen in de bijsluiter.
Hoe wordt de houdbaarheid bepaald
Voordat een medicijn op de markt komt, doet de fabrikant uitgebreid stabiliteitsonderzoek. Daarbij wordt gekeken hoe het medicijn zich in de loop van de tijd gedraagt. Onder andere de werkzaamheid en mogelijke afbraakproducten worden onderzocht.
Op basis van dit onderzoek wordt vastgesteld hoe lang een medicijn veilig gebruikt kan worden. Deze informatie maakt deel uit van het toelatingsdossier voor het medicijn. In Nederland houdt het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) toezicht op de toelating van medicijnen. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) houdt toezicht op de distributie en veiligheid.
Houdbaarheid bij levothyroxine
Bij sommige medicijnen is de houdbaarheid extra belangrijk. Dat geldt bijvoorbeeld voor levothyroxine, een medicijn met een zogenoemde smalle therapeutische breedte. Dat betekent dat kleine verschillen in de hoeveelheid werkzame stof al effect kunnen hebben op de behandeling.
Daarom worden aan deze medicijnen vaak strengere eisen gesteld.
Ook de verpakking speelt een rol. Levothyroxine kan bijvoorbeeld worden geleverd in blisters of in een pot. Tabletten in een blister zijn doorgaans beter beschermd tegen lucht en vocht dan tabletten in een pot. In situaties waarin beide verpakkingsvormen bestaan, wordt de houdbaarheid vaak gebaseerd op de meest kwetsbare verpak.king.
Samenvattend
De fabrikant bepaalt de houdbaarheid van een medicijn op basis van uitgebreid onderzoek. Daarom kunnen houdbaarheidsdata per medicijn verschillen. Het vergelijken van houdbaarheid tussen verschillende medicijnen zegt dan ook weinig.
Gebruik een medicijn daarom altijd volgens de houdbaarheidsdatum en de aanwijzingen op de verpakking of in de bijsluiter.
Waarom dit onderwerp belangrijk is bij schildkliermedicatie
Veel mensen met een schildklieraandoening gebruiken dagelijks levothyroxine. Dit medicijn vervangt het schildklierhormoon dat het lichaam zelf niet of onvoldoende aanmaakt.
Levothyroxine is een medicijn waarbij kleine verschillen in dosering al effect kunnen hebben op hoe iemand zich voelt. Daarom is het belangrijk dat de kwaliteit en werkzaamheid van het medicijn betrouwbaar blijven tot aan de houdbaarheidsdatum.
Ook spelen praktische zaken een rol. Soms hebben mensen een voorraad medicijnen in huis, bijvoorbeeld doordat recepten voor meerdere maanden worden verstrekt of omdat er tijdelijk leveringsproblemen zijn. Dan is het extra belangrijk om te weten hoe lang medicijnen goed blijven en hoe je ze het beste kunt bewaren.
Twijfel je over de houdbaarheid van je medicijnen of merk je dat je klachten veranderen? Neem dan altijd contact op met je apotheek of behandelend arts. Zij kunnen samen met je kijken wat in jouw situatie verstandig is.