De resultaten van de RELEASE-studie zijn gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift JAMA. In deze publicatie wordt uitgebreid beschreven onder welke voorwaarden deelnemers konden afbouwen en hoe de resultaten moeten worden geïnterpreteerd. Het volledige artikel is hier te vinden.
Op deze pagina lichten wij toe wat dit betekent voor mensen met een schildklieraandoening.Veel mensen van 60 jaar en ouder gebruiken al jaren levothyroxine. Vaak is dat gestart na een diagnose van een traag werkende schildklier, waarna het middel langdurig of levenslang wordt voorgeschreven. Nieuw Nederlands onderzoek laat zien dat het in een zorgvuldig geselecteerde groep mogelijk kan zijn om levothyroxine af te bouwen en in sommige gevallen te stoppen, zonder dat de schildklierwaarden buiten de onderzoeksgrenzen raken of klachten toenemen.
Het is belangrijk om dit onderzoek goed te duiden. Het betekent niet dat mensen zelf hun medicatie kunnen of moeten afbouwen. Het onderzoek laat zien dat herbeoordeling in sommige situaties zinvol kan zijn, altijd onder medische begeleiding.
Wat is onderzocht
De RELEASE-studie werd uitgevoerd in 58 huisartsenpraktijken in Nederland. Deelnemers waren 60 jaar of ouder, gebruikten minimaal een jaar een stabiele dosering levothyroxine van maximaal 150 microgram per dag en hadden bij de start een TSH lager dan 10 mU/L. Mensen met bepaalde medische voorgeschiedenis, zoals een eerdere schildklieroperatie of gebruik van medicatie die de schildklier beïnvloedt, kwamen niet in aanmerking.
In overleg met de huisarts werd de dosering stapsgewijs verlaagd. Tussen elke stap zat minimaal zes weken, met controle van de schildklierwaarden in het bloed. Na 52 weken werd beoordeeld of iemand succesvol was gestopt. Dat was het geval als het vrije T4 binnen de normaalwaarden bleef en de TSH onder de 10 mU/L bleef.
Wat zijn de resultaten
In totaal startten 370 deelnemers met het afbouwen van levothyroxine. De mediane leeftijd was 70 jaar en 80 procent was vrouw. De gemiddelde begindosering was 84 microgram per dag.
Na één jaar was 26 procent volledig gestopt met levothyroxine en bleven de bloedwaarden binnen de vooraf vastgestelde grenzen. Opvallend was dat bij mensen die begonnen met 50 microgram per dag of minder, 64 procent succesvol kon stoppen binnen de voorwaarden van het onderzoek.
Tijdens de afbouwperiode werden naast de bloedwaarden ook klachten en kwaliteit van leven gevolgd. Binnen deze onderzoeksgroep werden daarbij geen klinisch relevante verslechteringen gevonden.
Wat betekent dit voor mensen met een schildklieraandoening
Deze studie laat zien dat het bij een deel van de 60-plussers mogelijk kan zijn om levothyroxine af te bouwen en in sommige gevallen te stoppen, mits zorgvuldig geselecteerd en begeleid. Tegelijkertijd geldt dat voor het merendeel van de deelnemers stoppen niet mogelijk bleek zonder stijging van de TSH boven de gestelde grens.
Voor SchildklierNL staat kwaliteit van leven centraal, naast goede bloedwaarden. Goede zorg betekent samen beslissen, met oog voor iemands persoonlijke situatie. Twijfel over de noodzaak van voortzetting van levothyroxine kan een reden zijn om het gesprek aan te gaan met de huisarts of specialist. Een eventuele afbouw gebeurt altijd stapsgewijs, met regelmatige controles en aandacht voor klachten.
Zelf stoppen met medicatie wordt nadrukkelijk afgeraden.
Hoe nu verder
Het onderzoek werd uitgevoerd door de afdeling Public Health en Eerstelijnsgeneeskunde van het LUMC, Centrum voor Ouderengeneeskunde, in samenwerking met huisartsen en met betrokkenheid van SchildklierNL.
Zodra de volledige publicatie beschikbaar is, zullen wij deze verder duiden en waar nodig aanvullende uitleg geven over wat dit betekent voor verschillende groepen mensen met een schildklieraandoening.
Nieuwe inzichten in de zorg zijn waardevol. Tegelijkertijd vragen ze om zorgvuldigheid. Niet iedere 60-plusser kan of hoeft te stoppen met levothyroxine. Het onderzoek laat wel zien dat het in sommige situaties zinvol kan zijn om samen met de arts opnieuw te kijken naar de noodzaak van voortzetting.