Fase 2: fijn-instellen

Persoonlijke optimale waarden

In de tweede fase gaat het om het fijn-instellen: het bereiken van de persoonlijke optimale waarden voor TSH (en FT4). Uit onderzoek is gebleken dat iedereen een eigen optimale waarde voor TSH en FT4 heeft, het individuele setpoint.  Helaas zijn deze persoonlijke waarden meestal niet bekend omdat we bij gezonde mensen doorgaans geen TSH en FT4 waarden meten.

Uit onderzoek blijkt dat bij gezonde mensen de TSH in het algemeen tussen 0.4 en 4.0 mE/liter ligt. Meer in detail blijkt dat driekwart daarvan tussen 0,5 en 2,0 mE/liter ligt. Daarom is voor schildklierpatiënten de  verwachting dat de meeste TSH-setpoints tussen 0.5 en 2.0 mE/liter liggen. Veel behandelaars houden die waarden aan als richtwaarde, kortweg samengevat als een TSH in de buurt van 1. De FT4 is dan vaak hoog normaal. Het kan dus heel goed zijn dat voor de ene patiënt de optimale waarde ligt bij een TSH van 1,0 mE/liter en bij een ander een TSH van 3,0 mE/liter. Jouw klachten zijn het belangrijkste in deze fase.
De methode van fijn-instellen zorgt er meestal voor dat je dicht bij je setpoint uitkomt.

Meer lezen over het setpoint

 

Klachten zijn leidraad

Kleine veranderingen in de hoeveelheid levothyroxine kunnen grote veranderingen in TSH teweeg brengen. De dosering wordt daarom met kleine stapjes aangepast op geleide van de klachten. De schildklierbehandeling streeft naar een klachtenvrije situatie. De vraag: “hoe voelt u zich?” speelt in deze fase een grote rol.

“Hoe voelt u zich?”: waar gaat dat over?

Overdosering

Als bij het instellen (vooral bij het fijn-instellen) iets teveel hormoon wordt voorgeschreven treden al snel symptomen van hyperthyreoïdie (snelle schildklier) op, zoals:

  • snelle hartslag
  • stuiteren door het huis
  • spier- en gewrichtspijn
  • snelle stoelgang
  • hyperactiviteit
  • gevoel van uitputting
Bekijk de uitgebreide klachtenlijst

 

Onderdosering

Als bij het instellen iets te weinig hormoon wordt voorgeschreven treden symptomen van hypothyreoïdie (trage schildklier) op, zoals:

  • vermoeidheid
  • watten in het hoofd
  • spier- en gewrichtspijn
  • trage stoelgang
  • grote behoefte aan slaap
  • trage hartslag
Bekijk de uitgebreide klachtenlijst

 

Met kleine stappen een beter resultaat

Kleine stappen in de dosering levothyroxine zijn gebruikelijk: 12,5 microgram per dag, bijvoorbeeld van 100 naar 112.5. Dit kan door tabletten te breken of door tabletten om-en-om te slikken; Bijvoorbeeld afwisselend per dag 100 en 125. Dit kan meestal zonder problemen, vanwege de lange halfwaardetijd van levothyroxine.

Een wereld van verschil
“Ik heb jaren gemodderd, extreem moe, burn out-achtig, depressief. Moeten stoppen met werken. Totdat ik een arts had die samen met mij verder ging puzzelen met de bloedwaarden. Stapje voor stapje kwam ik terug. Een wereld van verschil! Ik werk weer drie dagen in de week. Kan sociaal weer meedoen. Ik voel me meestal goed, hoewel ik wel op mijn grenzen moet letten. Dat is het verschil.”

Gevolgen overdosering

  • Bij mensen die te veel schildklierhormoon slikken, wordt meer botmassa afgebroken. Voor jongere mensen is dat niet zo’n probleem. Bij vrouwen na de overgang neemt de botontkalking toe door overdosering.
  • Bij ouderen treden vaker hartproblemen en botklachten op. Overdosering door schildklierhormoon kunnen dergelijke klachten verergeren.
Restklachten
Een deel van de patiënten houdt ondanks een optimale instelling op medicatie restklachten.
Meer lezen over restklachten >>

Lees ook: