(Niet) wisselen medicijnmerk

Apothekers bieden soms een ander merk levothyroxine aan dan je gewend bent. Als reden wordt veelal genoemd dat de zorgverzekeraar dit voorschrijft (preferentie- of voorkeursbeleid) of dat zij jouw merk niet op voorraad hebben. Moet je dit accepteren? Nee!

Levothyroxine op ‘rode lijst’

Na jarenlange inspanningen van SON staat levothyroxine nu dan toch op de zgn. ‘rode lijst’ in de Leidraad Verantwoord Wisselen Medicijnen (versie 2024). Hiermee komt een einde aan het onnodig en medisch onverantwoord wisselen van merk levothyroxine.

Meldpunt levothyroxine

Schildklier Organisatie Nederland (SON) krijgt signalen dat mensen bij het afhalen van vervolgmedicatie problemen ervaren in de apotheek. Zoals verplicht wisselen van merk, geen vergoeding door de zorgverzekeraar, moeten (bij)betalen of leveringsproblemen. Daarom startte SON 10 februari 2022 het ‘Meldpunt levothyroxine’. SON wil met het verzamelen van de gegevens via het Meldpunt vinger aan de pols houden.

‘Niet wisselen ‘ staat in de medische richtlijnen

Levothyroxine staat op de ‘rode lijst‘ (niet wisselen tenzij een tekort in Nederland). Als je goed bent ingesteld, is wisselen van medicijnmerk (of fabrikant) ongewenst. Dit is niet slechts de mening van SON, dit staat:

  • in de behandelrichtlijn NHG-Standaard Schildklieraandoeningen (huisartsenrichtlijn)
    “Maak afspraken met de preferente apotheker over het afleveren van steeds hetzelfde geneesmiddelmerk levothyroxine in verband met mogelijke verschillen in resorptie  (=opname, red.).”
  • in de NIV richtlijn schildklierfunctiestoornissenmodule (internistenrichtlijn)(module 9.5)
    “Vermijd het wisselen van levothyroxine preparaten zonder medische noodzaak.”
  • in de handleiding Geneesmiddelsubstitutie van de apothekers (KNMP)
    “In de G-Standaard zijn multi-source geneesmiddelen met een smalle therapeutische breedte (waaronder levothyroxine, red. ), waarbij substitutie kan leiden tot ongewenste effecten of het falen van de therapie, op GPK-niveau voorzien van de melding ‘geneesmiddelsubstitutie vermijden’.”
  • op de website Thuisarts.nl, o.a. bij te langzaam werkende schildklier
    “Per merk of verpakking van levothyroxine kan de sterkte en de opname in uw lichaam wat verschillen. Daarom is het belangrijk dat u steeds hetzelfde merk gebruikt.”
  • op de website van het CBG, uitspraak naar aanleiding van TV-uitzending van Radar:
    “Ons standpunt voor dit medicijn (levothyroxine, red.) is daarom onveranderd. Is een patiënt eenmaal goed ingesteld op levothyroxine? Dan is het beter om dit specifieke medicijn te blijven gebruiken.”

Ook het Thyrax-tekort onderzoek naar de gevolgen van het gedwongen overstappen van Thyrax op een ander merk bevestigt dat dit tot ontregeling en grote gezondheidsklachten kan leiden.

Waarom dit stellige standpunt?

Dit heeft te maken met de smalle therapeutische breedte van levothyroxine. Het werkzame bestanddeel (levothyroxine) is bij alle merken hetzelfde bij eenzelfde dosering, maar de hoeveelheid levothyroxine die in een tablet zit mág 10% afwijken ten opzichte van de aanduiding op de verpakking.

Opname door het lichaam kan verschillen

Bovendien kan de hoeveelheid levothyroxine die uit een tablet in het lichaam wordt opgenomen verschillen per merk of fabrikant. Dat komt doordat de merken verschillende hulpstoffen bevatten die van invloed kunnen zijn op de opname van de werkzame stof in de maag/darm. Verandering van medicijn kan dus zorgen voor een verandering in de hormoonspiegel.

Hulpstoffen

Daarnaast kunnen sommige hulpstoffen allergische reacties geven, maar dit is vrij zeldzaam. Op de website staat een overzicht van de hulpstoffen, die je kunt raadplegen als je bekend bent met een overgevoeligheid.

SON op de bres
Al meerdere jaren is SON aan het strijden om een einde te maken aan het wisselen van merk schildklierhormoon zonder medische noodzaak. Zij doet dit samen met andere patiëntenorganisaties. Meer lezen >>

TIP: ‘Medisch Noodzakelijk’ (MN) op het recept
Als je goed ingesteld bent, let er op dat je apotheker hetzelfde merk schildklierhormoon meegeeft. Het kan nodig zijn dat je arts ‘MN’ op het recept schrijft bij het voorschrijven van een specifiek merk. ‘MN’ staat voor ‘medische noodzaak’. Met andere woorden zo geeft de arts aan dat het voor jou medisch noodzakelijk is om hetzelfde merk schildklierhormoon te krijgen.

TIPS:
– Het niet beschikbaar zijn van een medicijn kan vaak (tijdelijk) worden opgelost door het delen van een hoger gedoseerde tablet of stapelen van tabletten met een lagere dosering van je eigen merk.
– Jouw apotheek kan kijken of een andere apotheek jouw merk wel heeft.

Wel wisselen

Het kan zijn dat je toch – om medische redenen – van medicijnmerk wilt of moet wisselen, in overleg met jouw arts. Lees dan: