De Schildklier

Als je een schildklieraandoening hebt is het goed te weten wat een schildklier is, wat de schildklier doet en hoe deze werkt. Klachten zijn meestal de aanleiding om naar een arts te gaan en onderzoek te laten doen. De diagnose wordt gesteld door bloedonderzoek en eventueel aanvullende onderzoeken, zoals een echo, een röntgenfoto of punctie.

Wat is een schildklier?

Plaats van de schildklier in het lichaam, aan de voorkant van de hals
Klik voor vergroting

De schildklier vind je aan de voorkant van de hals. Hij zit direct boven het kuiltje in de hals. Als de schildklier gezond is kun je hem nauwelijks zien of voelen. Bij het slikken beweegt hij met het strottenhoofd mee. De schildklier weegt tien tot twintig gram.

Hij bestaat uit twee kwabben die verbonden zijn door een smalle brug en heeft daardoor de vorm van een vlinder. De kwabben zijn opgebouwd uit kleine blaasjes, de zogenaamde follikels. De kwabben liggen links en rechts van de luchtpijp en zijn bij een volwassene ongeveer twee centimeter breed en vier centimeter hoog.

Bijschildklieren

Plaats van de bijschildklieren in de hals
Klik voor vergroting

Tegen de achterzijde van de schildklier bevinden zich vier bijschildklieren. Ze zitten aan weerszijden op de hoeken en hebben elk ongeveer de grootte van een rijstkorrel. De bijschildklieren maken bijschildklierhormoon, dat een belangrijke rol speelt in de calcium (‘kalk’) huishouding van het lichaam. De bijschildklieren functioneren onafhankelijk van de schildklier.

Wat doet de schildklier?

De schildklier maakt schildklierhormonen die een rol spelen in vrijwel alle lichaamsweefsels en organen. Deze hormonen zijn belangrijk voor de stofwisseling, voor de groei en de geestelijke ontwikkeling.

Baby’s en kinderen zijn voor hun lichamelijke en geestelijke ontwikkeling  afhankelijk van een juiste hoeveelheid beschikbare schildklierhormonen.

Als alles goed werkt, wordt er genoeg schildklierhormoon gemaakt. Daarmee heb je genoeg energie. Je hebt het warm genoeg als het koud is. Als het warm is, transpireer je. Je valt niet zomaar af of komt niet zomaar aan.

De schildklier beïnvloedt zaken zoals eetlust, opname van voeding, beweeglijkheid van de darm, verbranding van voedingsstoffen, temperatuurregulatie, hartslag, bloeddruk, concentratie, energie  geestelijke stabiliteit.

De effecten van schildklierhormonen op enkele organen:

  • Centraal zenuwstelsel: groei en ontwikkeling
  • Botten: groei en rijping
  • Hart en vaten: knijpkracht en hartslag
  • Lever: aanmaak suiker
  • Maag/darm: verhoogde opname en activiteit
  • Vetweefsel: afbraak vet
  • Spieren: eiwitafbraak
  • Ademhaling: verhoogde ademhaling
  • Stofwisseling: verhoging stofwisseling

Het ontstaan van de schildklier

Drie weken na de bevruchting begint de aanleg van de schildklier. Ongeveer zeven weken na de bevruchting is de schildklier aangelegd maar kan dan nog geen schildklierhormoon maken. Dat begint na twaalf weken. In de loop van de zwangerschap wordt de schildklier groter en slaat een jodiumvoorraad op. Deze voorraad is noodzakelijk voor het maken van schildklierhormoon en gaat geleidelijk meer hormoon produceren.

Meer lezen over de werking van de schildklier